Weekenden, vakanties en uitjes

Weekenden en vakanties zijn meestal 'vrije tijd'. De invulling daarvan gaat niet vanzelf.

Wat betekent dat voor:

Weet je niet wat je moet doen in ‘niet ingevulde tijd’? Dan kun je vooraf een planning maken. Een coach of begeleider kan je hier eventueel bij helpen. 

Vakanties

Op vakantie gaan betekent verandering. Je gaat naar een andere omgeving, en meestal is de indeling van de dag ook anders. Voor veel mensen is die verandering juist leuk, maar dit geldt lang niet altijd voor mensen met autisme. Het kan zelfs veel stress meebrengen. Het kan helpen om de vakantie goed voor te bereiden. Bedenk alvast wat je gaat doen, en maak daarvoor eventueel een planning. 

Via Google Earth kun je alvast de omgeving bekijken en er als het ware doorheen lopen. Het kan ook helpen om de routine van thuis toch deels vast te houden, en om te kiezen voor vakantie op een plek die je kent. 

Feestdagen

Vaak is de sociale druk groot om mee te doen met feestdagen. Maar het is niet vanzelfsprekend dat je overal aan mee moet doen. Feestdagen zijn ook maar iets wat mensen bedacht hebben; en iedereen overleeft het wel als jij daar niet aan mee doet. Je hebt hierin een keuze. Misschien vinden andere mensen dat jammer of vreemd. Maar hoe bewuster jij kiest waar je wel en niet aan mee wilt doen, hoe beter het voor jezelf is. 

Je verjaardag

Ook voor verjaardagen geldt: je bepaalt zelf of je je verjaardagen wilt vieren of niet. De sociale druk kan groot zijn. Maar uiteindelijk is een verjaardag vieren ook maar een culturele gewoonte. 

Tips voor als je je verjaardag wel wilt vieren: 

  • Nodig niet teveel mensen uit als je daar slecht op reageert.
  • Je kunt duidelijk aangeven aan je bezoek hoe lang de verjaardag duurt. Dus niet alleen wanneer het begint, maar ook wanneer het eindigt. Dat is misschien niet zo gebruikelijk, maar wel voor iedereen duidelijk. 

Uitjes

Zie Autilook voor een overzicht van activiteiten per provincie. 

Prikkelarme kermis in Tilburg

Blauwe zondag is een jaarlijkse prikkelarme kermisdag in Tilburg. Zie voor informatie: blauwezondagtilburg.nl.

 

Hobby's

Kinderen met autisme kiezen in hun vrije tijd vaak voor dingen die ze alleen kunnen doen. Bijvoorbeeld gamen, lezen, met de lego spelen. Voor veel kinderen met autisme zijn de vaste dagelijkse activiteiten zoals school en sociale activiteiten al zo zwaar dat ze thuis en in hun vrije tijd vooral willen uitrusten. 

'Chillen' en sociale activiteiten

Kinderen en jongeren met autisme doen vaak niet mee met leeftijdsgenoten die 'rondhangen' en samen op stap gaan (chillen). In een onderzoek van Jim&CO kwam naar voren dat activiteiten in de vrije tijd voor kinderen met autisme de meeste kans van slagen hebben als ze voldoen aan drie voorwaarden:

  • de activiteit vindt plaats in een kleine groep;
  • er is begeleiding bij;
  • de activiteit heeft nut;
  • de begeleider luistert naar de ideeën van de kinderen, maar laat ze niet alles zelf invullen. 

Voorbeelden zijn samen iets koken of bakken, opdrachten in het bos (bijvoorbeeld een hut maken', heitje karweitje, enzovoort. Een duidelijke opdracht die ook nog sociaal nut heeft, kan voor een kind met autisme heel prettig zijn. 

"Ik ben niet echt zo’n typ die overal gaat hangen en ik zou meer kinderen willen ontmoeten die dat ook hebben."

Tips voor de weekenden

  • Maak een planning 
    Weet je kind met autisme zich geen raad met de ‘niet ingevulde tijd’? Dan kun je vooraf een planning maken, eventueel met pictogrammen of ander beeldmateriaal. Je kunt de planning opzetten vanuit de vragen ‘wie, wat, waar, wanneer en hoe’ als je kind dat prettig vindt. Ook kan het goed zijn om alles van tevoren door te spreken met je kind. 
     
  • Verdeel je aandacht 
    Als je meer kinderen hebt, kan het lastig zijn om iedereen voldoende aandacht te geven. Probeer je aandacht zo eerlijk mogelijk te verdelen, maar voel je niet schuldig als dit niet lukt. Je kunt nu eenmaal niet altijd alles onder controle houden en soms gaan dingen anders dan je van tevoren had bedacht.
     
  • Opsplitsen 
    Lopen gezamenlijke familie-uitjes in het weekend vaak uit op een drama? Ga dan eens alleen met je kind met autisme op stap. Bijvoorbeeld naar een museum dat aansluit bij zijn interesses. Of neem juist je andere kinderen mee op pad, terwijl je partner (of iemand anders) thuis iets rustigs gaat doen met je kind met autisme. Waar het om gaat is dat iedereen zoveel mogelijk aan zijn ontspanning toekomt.
     
  • Zelf uitrusten
    Gebruik zo nu en dan het weekend om zelf uit te rusten. Bijvoorbeeld door iets zonder de kinderen te gaan doen. Je kunt misschien je familie, bekenden of vrienden vragen of ze willen oppassen. Of misschien kan je kind naar een speciaal logeerweekend van een organisatie die in autisme is gespecialiseerd.

Tips voor de vakantie

Op vakantie gaan betekent verandering. Je gaat naar een andere omgeving, en meestal is de indeling van de dag ook anders. Voor veel mensen is die verandering juist leuk, maar dit geldt meestal niet voor kinderen met autisme. Op vakantie gaan kan voor je kind veel stress meebrengen. Kijk goed hoe het op reizen reageert en probeer (voor zover mogelijk) de stress te beperken. Houd jouw kind van duidelijkheid en voorspelbaarheid? Dan kunnen deze tips je helpen:

  • Voorbereiden 
    Bespreek voor vertrek in grote lijnen hoe de vakantie er uit zal zien. Laat foto’s (bijvoorbeeld van de website van een camping of vakantiehuisjes) zien van de verblijfplaats en van de omgeving. Via Google earth kun je alvast de omgeving bekijken en er als het ware doorheen lopen. 
     
  • Duidelijkheid geven
    Geef aan hoe vaak jullie ter plekke uitstapjes willen gaan maken en leg (bij de wat oudere kinderen) vast wie wanneer mag bepalen waar het uitstapje heen gaat; dit om eindeloze discussies te voorkomen. Maak eventueel vooraf een lijst met mogelijke uitjes. 
     
  • De routine van thuis (deels) vasthouden 
    Je kunt bijvoorbeeld dezelfde etenstijden en bedtijden aanhouden als thuis. 
     
  • Vaste plek
    Als je elk jaar naar dezelfde camping of hetzelfde huisje gaat, blijft het aantal veranderingen voor je kind beperkt. Dit kan iedereen rust opleveren.
     
  • Speciale vakantie 
    Verschillende organisaties bieden aangepaste, autismevriendelijke vakanties voor het hele gezin of voor jongeren alleen. Voor informatie hierover kun je terecht bij de Informatie en Advieslijn van de NVA (www.autisme.nl) of bij MEE (www.mee.nl).

Tips voor feestdagen en verjaardagen

Tijdens feestdagen verloopt alles anders dan normaal, zelfs de manier waarop vertrouwde mensen  zich gedragen. Voor veel kinderen met autisme valt er hierdoor vaak weinig vreugde aan te beleven. Probeer de feestdag voor hen dan zo voorspelbaar mogelijk te maken.

Enkele tips:

  • Feestdag voorbereiden
    Kinderen met autisme kunnen zich ruim van te voren al flink zorgen maken over het verloop van een speciale dag, zoals een verjaardag of Kerst. Het helpt als je al vroeg duidelijk maakt wat het kind allemaal kan verwachten.
     
  • Kijk goed naar je eigen kind
    Waarmee doe je hem een plezier en wanneer verandert een feest voor hem in een lijdensweg? Vaak is de sociale druk groot om mee te doen met feestdagen. Maar het is niet vanzelfsprekend dat je overal aan mee moet doen. Feestdagen zijn ook maar iets wat mensen bedacht hebben; en iedereen overleeft het wel als jouw kind daar niet aan mee doet. 
     
  • Doseer het aantal bezoekers
    Nodig niet teveel mensen uit voor een verjaardag als je merkt dat je kind hier slecht op reageert. Baken ook het aantal uren af dat het verjaardagsfeest duurt, zeker als het kind nog jong is. Geef bijvoorbeeld van tevoren duidelijk aan dat het duurt van 10.00-15.00 uur en leg de gasten uit waarom het daarna écht afgelopen zal zijn. Een stille hint is voor de meeste mensen niet genoeg. Logisch, want zij kennen jouw kind minder goed dan jijzelf. 
     
  • Cadeaustress
    Sommige kinderen met autisme vinden het ondraaglijk dat zij niet weten wat voor cadeau ze gaan krijgen. Geldt dit ook voor jouw kind? Dan kun je hem gewoon van tevoren vertellen wat hij kan verwachten. Eventueel kun je het cadeau zelfs samen gaan kopen.  
     
  • Feestdagen op school 
    Veel kinderen met autisme vinden de Sinterklaasviering op school zeer stressvol. Bijvoorbeeld vanwege de onvoorspelbare Pieten die je elk moment kunnen aanspreken of  wild met snoep om zich heen gooien. Ook de Kerstviering op school kan moeilijk zijn omdat alles anders verloopt dan normaal. Bespreek ruim van tevoren met school hoe je kind de feestdagen zo rustig mogelijk kan beleven. Het kan heel fijn zijn voor je kind als hij een plek heeft waar hij heen kan als het hem teveel wordt.  

Deel dit artikel

 Bezorgd over uw privacy?